TÓM TẮT HOẠT ĐỘNG

Tổ chức Tiêu chuẩn Quốc tế (ISO) đã bắt đầu xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường gọi là ISO 14000 vào tháng Giêng năm 1993, cũng giống như các tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9000 đã được chấp thuận rộng rãi của tổ chức này¹. Mục tiêu của ISO là cái thiện hoạt động về môi trường của các tổ chức và kết hợp hài hoà các tiêu chuẩn quản lý môi trường quốc gia khác nhau nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại mại quốc tế. Trong vài năm gần đây tại một số nước, người ta đã xây dựng được một số lượng ngày càng tăng các tiêu chuẩn và các hệ thống cấp nhãn hiệu sinh thái trong hệ thống quản lý môi trường.

Loại ISO 14000 bao gồm các tiêu chuẩn về cấp nhãn hiệu sinh thái và đánh giá chu trình sống, tập trung chủ yếu vào sản phẩm của công ty, cũng như các tiêu chuẩn về các hệ thống quản lý môi trường, định giá hoạt động và kiểm toán tập trung vào các hệ thống quản lý của nó.

Ðối với việc cấp nhãn hiệu sinh thái, báo cáo này cho thấy rằng các tiêu chuẩn có tiềm năng cho phép người sử dụng tránh được các hạn chế thương mại liên quan lới các kế hoạch cấp nhãn hiệu sinh thái hiện có. Các tiêu chuẩn ISO đòi hỏi có sự rõ ràng hơn của các chương trình cấp nhãn hiệu sinh thái. Các nước có các quan hệ xuất khẩu với các nước đang có chương trình cấp nhãn hiệu sinh thái cần phải có được khả năng tham gia vào quá trình định ra các chỉ tiêu về một nhãn hiệu cho các sản phẩm hợp pháp lại nước nhập khẩu.

Sự chấp thuận của các cơ quan thẩm quyền phát hành nhãn hiệu sinh thái trong các nước công nghiệp, các chỉ tiêu môi trường khác nhau song "tương đương", cũng như sự chấp thuận của hai phía sẽ giúp đỡ cho các nước đang phát triển.

Liên quan đến hệ thống quản lý môi trường, báo cáo này nhấn mạnh đến các chi phí cao khi các công ty thực hiện hệ thống quản lý đó và xin chứng chỉ do bên thứ ba cấp. Công nhận là có những lợi ích tiềm tàng liên quan tới việc thực hiện hệ thống quản lý môi trường, báo cáo cũng cho thấy là có một số vấn đề nhạy cảm cần phải giải quyết, đặc biệt là các thủ tục liên quan về đánh giá việc tuân thủ theo các tiêu chuẩn và liên quan với nó là khả năng của tiêu chuẩn đảm bảo cải thiện môi trường.

Những nhà xuất khẩu tại các nước đang phát triển phần lớn phải chịu những áp lực từ phía các đối tác thương mại ở các nước công nghiệp, phải thực hiện một hệ thống quản lý môi trường tuân theo ISO 14001 và sẽ trở thành những người được cấp chứng chỉ. Tuy nhiên, các công ty ở các nước đang phát triển nói chung sẽ gặp nhiều trở ngại khi thực hiện yêu cầu này. Những trở ngại này nảy sinh chủ yếu là do thiếu vốn và thiếu chuyên gia giỏi. Hơn nữa việc thiếu cơ sở hạ tầng cấp chứng chỉ ở địa phương và sự thiếu tín nhiệm của cơ sở hạ tầng hiện có có thể buộc những nhà xuất khẩu sử dụng các phương tiện của nước ngoài hoặc của quốc tế ở mức chi phí cao hơn.

Các chiến lược trợ giúp cho các nước đang phát triển tránh được hàng rào thương mại cũng được xác định trong báo cáo này. Ðó là các chiến lược cấp vốn và trợ giúp kỹ thuật cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng trong nước, bao gồm cả việc đào tạo và nâng cao nhận thức. Trao đổi thông tin tốt hơn giữa các nước đang phát triển về các tiêu chuẩn cũng như sự tham gia của họ vào các hoạt động của ISO sẽ làm tăng thêm sự hiểu biết rõ ràng.

Báo cáo cũng đưa ra các chiến lược hợp tác trong khu vực tư nhân, như việc chia sẻ các bí quyết và công nghệ trong các xí nghiệp công nghiệp quy mô nhỏ và vừa. Hơn nữa việc ủng hộ những nhà cung ứng ớ các nước đang phát triển của các đối tác thương mại ở các nước công nghiệp cũng có thể giúp cho các nước đang phát triển.

Báo cáo này nhấn mạnh rằng những lợi ích tiềm tàng của tiến trình hoà nhập quốc tế, phụ thuộc vào sự sẵn sàng của các nước có các tiêu chuẩn quản lý môi trường và các kế hoạch cấp nhãn hiệu sinh thái hiệu chỉnh chúng theo các tiêu chuẩn của ISO 14000. Việc xây dựng các hướng dẫn quốc tế về việc làm thế nào để tuân thủ theo các tiêu chuẩn của các hệ thống quản lý môi trường và cấp nhãn hiệu sinh thái cũng như việc kiểm soát các quá trình đó của các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Tổ chức Thương mại Quốc tế cũng được báo cáo này xác định là những việc quan trọng.